We doen tegenwoordig bijna alles online. Je appt met je kleinkinderen, plant een afspraak bij de dokter, of regelt snel je bankzaken. Misschien heb je wel een digitaal fotoalbum waardoor je terugdenkt aan een leuk moment. Bijvoorbeeld die onvergetelijke vakantie of de eerste stapjes van je kind. Dit digitale gemak is heerlijk, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Cyberbeveiliging helpt je om jezelf en je gegevens te beschermen tegen deze gevaren.
Cyberveiligheid in gewone taal
Cyberbeveiliging klinkt misschien als een term voor computerexperts. Maar in de praktijk gaat het juist om hele gewone, dagelijkse dingen. Het betekent simpelweg dat je leert hoe je veilig omgaat met internet.
Hierbij kun je denken aan deze vragen:
- Hoe kies ik een wachtwoord dat een ander niet zomaar raadt?
- Hoe herken ik een e-mail die afkomstig is van een oplichter?
- Hoe weet ik of een website wel echt veilig is?
Met deze kennis voorkom je dat jouw privégegevens in verkeerde handen vallen en blijven deze ook écht privé.
Waarom is het zo belangrijk?
Gevaren op internet zijn vaak onzichtbaar. Je ziet namelijk geen inbreker die een raam openbreekt. Toch proberen mensen via internet toegang te krijgen tot jouw computer of telefoon. Dit doen ze vaak via phishing. Dat zijn nepmails die lijken op berichten van je pakketdienst of bank, waarin gevraagd wordt om op een link te klikken. Met als doel om je persoonlijke gegevens te laten invullen. Ook kunnen virussen je computer traag maken of zelfs blokkeren.
Goede beveiliging voorkomt dat je in deze valstrikken trapt.
Voorbeelden van veelvoorkomende risico’s
- Nepwebsites: hoe echt de website ook lijkt, sommige zijn juist gemaakt om privégegevens te verzamelen.
- Zwakke wachtwoorden: het ontbreken van een sterk wachtwoord zorgt ervoor dat een kort of eenvoudig wachtwoord makkelijk te raden is.
- Verouderde apparaten: het niet updaten van je telefoon of computer zorgt voor gaten in de beveiliging, en daar kan een crimineel misbruik van maken.
Leuke tip: bekijk de film over ‘Echt of Nep’
Vind je het lastig om te zien of iets echt is op internet? Dan is de interactieve en leerzame film voor senioren ‘Echt of Nep’ misschien iets voor jou. Hierin leer je op een speelse manier hoe je digitale oplichting kunt herkennen. Dit is een goede en laagdrempelige manier om te oefenen zonder dat het meteen om je eigen gegevens gaat.
Hoe kies je dan zo’n ‘sterk’ wachtwoord?
Veel mensen kiezen de naam van hun kat of hun geboortedatum als wachtwoord. En dat is gevaarlijk, want het is makkelijk te raden. Een goed wachtwoord is lang en bevat cijfers, tekens en letters. Ook is het slim om verschillende wachtwoorden te gebruiken, en dus niet dezelfde voor alle websites.
Wat kan je nog meer zelf doen?
Gelukkig kun je met een paar eenvoudige stappen al veel risico’s verminderen:
- Update je apparaten: zorg ervoor dat je computer en telefoon automatisch beveiligingsupdates ontvangen.
- Let op met e-mail: open alleen berichten van vertrouwde afzenders. Twijfel je?
Klik dan niet op de link en verwijder het bericht. - Controleer websites: wanneer je op een website bent, kijk dan altijd even naar de adresbalk bovenin. Zie je daar een klein slotje staan? En begint het adres met https://? Als je dit ziet betekent het dat de website beveiligd is, omdat de ‘s’ voor secure staat. Dit is vooral belangrijk als je iets bestelt of als je je gegevens invult.
Bescherm je privacy!
Cyberbeveiliging gaat dus niet alleen over techniek, maar ook over privégegevens. Denk aan je naam, adres, telefoonnummer en bankgegevens. Deze informatie is waardevol. Als iemand deze informatie misbruikt, kan dat problemen geven. Bijvoorbeeld ongewenste aankopen of identiteitsfraude. Wees daarom voorzichtig met wat je online deelt en controleer ook regelmatig je sociale media instellingen. Zo houd je zelf de controle over je privégegevens.
Cyberveiligheid stap voor stap leren
Voor veel mensen is de digitale wereld niet vanzelfsprekend. Het is heel normaal om het spannend te vinden om met digitale media te werken. Gelukkig kan iedereen dit leren, stap voor stap. In workshops krijg je namelijk rustig uitleg en kun je zelf gaan oefenen. Hier leer je bijvoorbeeld hoe je cookies beheert, veilig websites bezoekt en risicoloos e-mails opent.
Samen oefenen bij Digiwijs 3.0 geeft vertrouwen
Door samen met anderen te oefenen, merk je dat cyberveiligheid helemaal niet zo moeilijk is. Je krijgt handige tips, kunt vragen stellen en leert door te doen. Zo groeit het vertrouwen in het gebruik van jouw computer of tablet!
Kortom: cyberbeveiliging is er voor iedereen. Of je nu vaak of af en toe internet gebruikt, het is belangrijk om je privacy te beschermen. Met deze nieuwe kennis kun je hopelijk veiliger en vaardiger online zijn.
Word vrijwilliger en help anderen!
Ben jij al handig met de computer en vind je het leuk om anderen iets te leren? We zoeken altijd enthousiaste vrijwilligers, die in kleine groepjes mensen begeleiden om digitaal vaardiger te worden. Je hoeft geen computerexpert te zijn; geduld en een luisterend oor zijn veel belangrijker.
Wil je meer weten of je aanmelden?
Bezoek dan onze website of neem contact op met onze coördinator. Samen zorgen we ervoor dat iedereen in Utrecht veilig en met plezier online kan zijn!